Slimme warmte uit de buurt: wat Ekkergem kan leren van DUCOOP in de Oude Dokken

Op 12 maart 2026 brengen een aantal bewoners een bezoek aan DUCOOP, het innovatieve warmtenet in de Gentse Oude Dokken, waar we worden rondgeleid door Dries Seuntjens, medeoprichter en CEO. Het project toont hoe buurten duurzaam kunnen verwarmen met lokale energiebronnen en biedt interessante inzichten voor Ekkergem.

DUCOOP haalt het grootste deel van zijn warmte uit restwarmte van het bedrijf Christeyns, aangevuld met warmte uit afvalwater. Die energie wordt via een netwerk verdeeld naar zo’n 400 woningen, een school en een kinderdagverblijf. Bewoners hoeven zelf geen verwarmingsinstallatie te onderhouden: ze nemen simpelweg warmte af als dienst, met een vaste maandkost en een variabel tarief op basis van verbruik.

In het warmtenet van de Oude Dokken circuleert water op een temperatuur van 55 à 60°C. Tegelijk blijft er een back-up met aardgas voor piekmomenten of technische problemen. Er is geen koeling voorzien, hoewel een aantal huidige bewoners hier wel naar vraagt.

Tijdens de rondleiding werd duidelijk dat het project ook leermomenten kende. Zo werden de warmteverliezen initieel onderschat: die liggen hoger dan verwacht, onder meer door leidingen en gebouwstructuren. Ook technische problemen, zoals lucht in de leidingen of defecte afleversets bij bewoners, zorgden al voor tijdelijke uitval.

Een andere uitdaging is de balans tussen vraag en aanbod. Het warmtenet moet slim afgestemd worden op het werkelijke verbruik, en niet op theoretische pieken. Overdimensionering maakt projecten onnodig duur. DUCOOP benadrukt daarom het belang van eenvoudige systemen (“Keep It Simple”) en een correcte dimensionering, geïnspireerd op Scandinavische landen waar collectieve warmtenetten al langer ingeburgerd zijn.

Omdat DUCOOP van de stad Gent een domeinconcessie kreeg op openbaar domein, legde de stad een maximumprijs op, gekoppeld aan de prijs van aardgas.

Wat betekent dit voor Ekkergem? Volgens de expert is het essentieel om tijdig na te denken over een toekomst zonder gas. Daarbij kunnen bewoners kiezen voor individuele oplossingen zoals individuele warmtepompen, of voor collectieve systemen zoals een warmtenet. Volgens de expert is het haalbaar om een marktconform collectief systeem te ontwerpen met de individuele lucht-waterwarmtepomp als prijsreferentie. Belangrijk is dat iedereen mee kan: sociale maatregelen en premies zullen nodig zijn om ook kwetsbare bewoners te laten aansluiten.

Het bezoek aan DUCOOP toont dat duurzame warmte in de stad haalbaar is, maar ook dat een doordachte aanpak cruciaal is.

Afbeelding: Lieve Van der Schueren

Auteur: Lieve Van der Schueren